Zgodnie z ustawą z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, jednostki niepaństwowe takie jak: partie polityczne, organizacje polityczne, spółdzielcze i inne organizacje społeczne, kościoły i związki wyznaniowe, mogą wytwarzać i gromadzić materiały archiwalne powstałe i powstające w wyniku prowadzonej działalności.

W przypadku jednostek niepaństwowych ważne jest wcześniejsze ustalenie właściwego trybu postępowania. O zamiarze przekazania materiałów archiwalnych należy zawiadomić Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych, który wskazuje właściwe archiwum państwowe.

Materiały archiwalne, należy przygotować do przekazania w sposób uzgodniony z dyrektorem wskazanego archiwum.

Dla jednostek niepaństwowych w systemie ADE przeznaczony jest Portal Jednostki. Aby z niego korzystać, jednostka powinna założyć konto jednostki oraz konta użytkowników będących jej pracownikami.