Tadeusz Kościuszko, polski bohater narodowy

  • Drukuj zawartość bieżącej strony
  • Zapisz tekst bieżącej strony do PDF
4 września 2017

Tadeusz Kościuszko urodził się w 1746 r., prawdopodobnie 4 lutego, w Mereczowszczyźnie koło Kossowa na Polesiu (obecnie Białoruś). Pochodził z drobnej szlachty. Pieczętował się herbem Roch III. Wczesną edukację pobierał w Kolegium Pijarów w Lubieszowie. W 1765 r. wstąpił do Korpusu Kadetów Szkoły Rycerskiej w Warszawie, gdzie uczestniczył w specjalnym kursie inżynierskim. Po ukończeniu szkoły studiował przez pięć lat w Akademii Malarstwa i Rzeźby w Paryżu. W latach 1776–1783 brał udział w wojnie o niepodległość Stanów Zjednoczonych Ameryki, podczas której zajmował się fortyfikowaniem miast i obozów wojskowych (budował m.in. forty wokół Saratogi, zaprojektował i wykonał umocnienia twierdzy West Point). W uznaniu zasług został awansowany do stopnia generała brygady armii amerykańskiej i odznaczony Orderem Cyncynata.

Po powrocie do kraju, w 1789 r. otrzymał od króla Stanisława Augusta Poniatowskiego nominację na generała-majora wojsk koronnych. Uczestniczył w wojnie polsko-rosyjskiej w obronie Konstytucji 3 maja (1792), podczas której został odznaczony krzyżem Virtuti Militari. W 1794 r. został Najwyższym Naczelnikiem Siły Zbrojnej Narodowej i przewodził pierwszemu polskiemu powstaniu narodowemu (nie licząc konfederacji barskiej), które nota bene, jako jedyne przeszło do historii pod imieniem swojego bohatera. Po przegranej bitwie pod Maciejowicami, która doprowadziła do upadku insurekcji, Kościuszko dostał się do niewoli rosyjskiej i przez dwa lata był więziony w twierdzy pietropawłowskiej w Petersburgu. Ostatnie dwadzieścia lat życia spędził na emigracji. Nie angażował się już w działalność polityczną, choć z dużym zainteresowaniem śledził wszelkie poczynania niepodległościowe rodaków. Był moralnym autorytetem i opiekunem Legionów Polskich, utworzonych we Włoszech przez gen. Jana Henryka Dąbrowskiego. Zmarł 15 października 1817 r. w Solurze w Szwajcarii.

Tadeusz Kościuszko zajmuje czołowe miejsce w panteonie polskich bohaterów narodowych. Mimo klęski insurekcji kościuszkowskiej, której następstwem był trzeci rozbiór Polski (1795), nie zapisał się w pamięci Polaków jako bohater przegrany. Wręcz przeciwnie, kolejne pokolenia widziały w nim wzorowego patriotę, szlachetnego rycerza, który podniósł miecz w obronie konającej ojczyzny. W opinii niektórych historyków, dowodzone przez niego powstanie chociaż nie ocaliło państwa, to jednak uratowało godność i honor narodu polskiego, który nie oddał swojej wolności bez walki.

Po śmierci Tadeusza Kościuszki, w podzielonym przez zaborców kraju oraz na emigracji, narastał kult jego osoby. W 1818 r. ciało Naczelnika sprowadzono ze Szwajcarii i pochowano w Krypcie św. Leonarda na Wawelu w Krakowie. Wdzięczni rodacy wyznaczyli Kościuszce miejsce wiecznego spoczynku najbardziej godne z możliwych – wśród grobów polskich królów. W latach 1820–1823 usypali mu także wspaniały kopiec, nieopodal wzgórz Kraka i Wandy. W okresie zaborów ściany polskich dworków przyozdabiano portretami Kościuszki. Jego wizerunki umieszczano także na biżuterii, klamrach pasów, zastawie porcelanowej, tabakierkach, szkatułkach i innych przedmiotach codziennego użytku. Wtedy też narodziła się tradycja uroczystych obchodów rocznic jego urodzin, śmierci i wybuchu powstania kościuszkowskiego. Z okazji 100. rocznicy insurekcji zespół malarzy pod kierunkiem Jana Styki i Wojciecha Kossaka namalował monumentalną Panoramę Racławicką, oddając w ten sposób hołd Naczelnikowi i jego żołnierzom. Szczególnie okazale uczczono stulecie zgonu Tadeusza Kościuszki w 1917 r., dając wyraz narodowym nadziejom na rychłe odrodzenie Polski, które ożywił światowy konflikt zbrojny. Licznie zakładane komitety kościuszkowskie organizowały manifestacje narodowe, akademie patriotyczne i koncerty muzyczne. Sadzono drzewa wolności, wybijano medale okolicznościowe, a w kościołach odprawiano uroczyste nabożeństwa żałobne. W ciągu całego 1917 r., tylko na obszarze Królestwa Kongresowego odsłonięto 27 pomników i 37 tablic, postawiono 23 krzyże, usypano 18 kopców i opublikowano blisko 70 książek poświęconych Kościuszce. W niepodległej już Polsce, a zwłaszcza po zamachu majowym z 1926 r., kult Tadeusza Kościuszki wyraźnie osłabł. Jego rolę przejął wówczas Józef Piłsudski, kreowany na głównego bohatera narodowego. Niemniej wciąż o Kościuszce pamiętano. W 1927 r. przywieziono ze Szwajcarii urnę z jego sercem, którą umieszczono w kaplicy zamkowej na Zamku Królewskim w Warszawie. Imię Naczelnika powstania z 1794 r. nosiły polskie szkoły, instytucje publiczne, a także jednostki Wojska Polskiego. Kościuszko patronował 7 Eskadrze Myśliwskiej (tzw. „Eskadra Kościuszkowska”, pododdział lotnictwa myśliwskiego Wojska Polskiego), która walczyła w wojnie polsko-ukraińskiej i polsko-bolszewickiej (służyli w niej m.in. ochotnicy amerykańscy). Tradycje eskadry kontynuował 303 Dywizjon Myśliwski Warszawski im. Tadeusza Kościuszki, który wsławił się w Bitwie o Anglię. Imię bohatera spod Racławic nosiła także sformowana w 1943 r. w Sielcach nad Oką 1 Dywizja Piechoty im. Tadeusza Kościuszki. Pamięć o Naczelniku nieprzerwanie kultywowano w powojennej Polsce; odbudowywano zniszczone pomniki i obchodzono uroczystości kościuszkowskie.

Co charakterystyczne i warte podkreślenia Tadeusz Kościuszko, tak za życia jak i po śmierci, był bliski wszystkim Polakom. Jego postać nie wzbudzała kontrowersji, nie dzieliła narodu, ale go jednoczyła. Darzony był szacunkiem we wszystkich warstwach i środowiskach społecznych. Kolejne rocznice kościuszkowskie upamiętniane były w XIX i XX w. przez partie konserwatywne, niepodległościowe, ludowe, lewicowe, robotnicze, a także Kościół. W czasach zaborów, w sanacyjnej II RP czy w rządzonej przez komunistów PRL, Kościuszko niezmiennie był postrzegany jako symbol wolności, niezłomny bojownik o niepodległość Polski.

Nasuwa się pytanie o źródła fenomenu wielkiej popularności Tadeusza Kościuszki, wykraczającej zresztą poza granice Polski (jest również bohaterem narodowym USA, a poświęcone mu miejsca pamięci można odnaleźć w różnych zakątkach świata). Wydaje się, że szukać ich należy w nieprzeciętnej osobowości Kościuszki. Poza tym, że był urodzonym przywódcą i świetnym inżynierem wojskowym, cechowała go odwaga na polu bitwy, prawość oraz wyjątkowa skromność i życzliwość wobec wszystkich ludzi. Miał nowoczesne przekonania demokratyczne i republikańskie oraz postępowe poglądy społeczne. Głęboko wierzył w uniwersalną ideę wolności. Sprzeciwiał się wszelkiej niesprawiedliwości i uciskowi, zarówno na płaszczyźnie kontaktów między państwami, jak i w stosunkach międzyludzkich. Był pozbawiony uprzedzeń społecznych, religijnych i rasowych, czym wyrastał ponad swoją epokę. Do kierowanego przez siebie powstania z 1794 r. pragnął włączyć wszystkich mieszkańców Polski, uznając walkę z zaborcą za sprawę ogólnonarodową. Udało mu się to; w insurekcji udział wzięli obok szlachty i mieszczan, także chłopi i Żydzi. Z pierwszych tworzył bitne oddziały kosynierów, drudzy zasilili szeregi milicji powstańczej. Naczelnik zaaprobował również projekt utworzenia pułku starozakonnej lekkiej jazdy. Wrażliwy na ludzką dolę, Kościuszko pochylał się nad losem chłopów pańszczyźnianych w Polsce i niewolników murzyńskich w Ameryce. W trakcie insurekcji wydał Uniwersał połaniecki, który formalnie przyznawał ograniczoną wolność osobistą polskim włościanom. Z kolei w amerykańskim testamencie, polecił swojemu przyjacielowi Thomasowi Jeffersonowi, wykupienie i wyzwolenie czarnoskórych niewolników oraz nadanie im ziemi i ich wykształcenie z przyznanego mu przez rząd USA wynagrodzenia za służbę wojskową. Z sympatią odnosił się do rdzennych mieszkańców Ameryki, czym zaskarbił sobie ich przychylność. Od wodza Indian, Małego Żółwia, otrzymał w geście przyjaźni tomahawk-fajkę pokoju, za który odwzajemnił się parą pistoletów. Wręczając swój podarunek polski bohater powiedział wodzowi, aby użył ich przeciwko każdemu, kto by chciał podbić jego lud.

Niniejsza wystawa Archiwum Państwowego w Łodzi została przygotowana z okazji 200. rocznicy śmierci Tadeusza Kościuszki. Prezentuje ona: portretowe wizerunki bohatera, reprodukcje dzieł malarskich ilustrujących wydarzenia z powstania 1794 r., oryginalny dokument z tekstem Uniwersału połanieckiego oraz liczne materiały dotyczące różnych from upamiętnienia Tadeusza Kościuszki przez Polaków w XIX i XX w. W tej ostatniej grupie wyróżniają się archiwalia związane z obchodami 100. rocznicy wybuchu powstania kościuszkowskiego (1894) i 100. rocznicy zgonu Tadeusza Kościuszki (1917) oraz budową pomników Naczelnika. Prezentowane materiały archiwalne pochodzą z różnych miejsc Polski, w większości jednak z terenu Łodzi i regionu Łódzkiego, czyli obszaru działania Archiwum Państwowego w Łodzi. Zostały one odnalezione w następujących zespołach archiwalnych: Zbiorze ikonograficznym Archiwum Państwowego w Łodzi, Zbiorze albumów ikonograficznych, Zbiorze druków i pism ulotnych, Zbiorze teatraliów łódzkich, Archiwum rodziny Bartoszewiczów, Archiwum Chwalisława Zielińskiego, Archiwum fotograficznym Władysława Kraski, Głównym Urzędzie Zaciągu do Wojska Polskiego w Piotrkowie, Rządzie Gubernialnym Piotrkowskim, Aktach miasta Łodzi, Prezydium Miejskiej Rady Narodowej i Urzędzie Miejskim w Aleksandrowie Łódzkim, Komitecie Wojewódzkim Polskiej Partii Robotniczej w Łodzi, Komitecie Wojewódzkim Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w Łodzi.

 

Autor: Tomasz Walkiewicz

Galeria

  • Powiększ zdjęcie Portret przedstawiający Tadeusza Kościuszkę w okresie walk o niepodległość Stanów Zjednoczonych. Pocztówka, b.d.

    Portret przedstawiający Tadeusza Kościuszkę w okresie walk o niepodległość Stanów Zjednoczonych. Pocztówka, b.d.

  • Powiększ zdjęcie Zasłużeni dla ojczyzny – wizerunki polskich patriotów końca XVIII w. W centrum ilustracji portret Tadeusza Kościuszki, b.d.

    Zasłużeni dla ojczyzny – wizerunki polskich patriotów końca XVIII w. W centrum ilustracji portret Tadeusza Kościuszki, b.d.

  • Powiększ zdjęcie Wizerunek Tadeusza Kościuszki opatrzony dewizą z okresu powstania 1794 r.

    Wizerunek Tadeusza Kościuszki opatrzony dewizą z okresu powstania 1794 r.

  • Powiększ zdjęcie Tadeusz Kościuszko wg obrazu Józefa Grassiego. Litografia W. Przybyłowski, Piotrków, b.d.

    Tadeusz Kościuszko wg obrazu Józefa Grassiego. Litografia W. Przybyłowski, Piotrków, b.d.

  • Powiększ zdjęcie Portret Tadeusza Kościuszki w krakowskiej sukmanie. Pocztówka, b.d.

    Portret Tadeusza Kościuszki w krakowskiej sukmanie. Pocztówka, b.d.

  • Powiększ zdjęcie Portret Tadeusza Kościuszki w numerze „Gazety Powstania Polski” z 29 IV 1794 r.

    Portret Tadeusza Kościuszki w numerze „Gazety Powstania Polski” z 29 IV 1794 r.

  • Powiększ zdjęcie „Przysięga Tadeusza Kościuszki na Rynku w Krakowie”. Pocztówka wg obrazu Michała Stachowicza, b.d.

    „Przysięga Tadeusza Kościuszki na Rynku w Krakowie”. Pocztówka wg obrazu Michała Stachowicza, b.d.

  • Powiększ zdjęcie Tadeusz Kościuszko pod Racławicami, mal. Jan Styka. Fragment „Panoramy Racławickiej”.

    Tadeusz Kościuszko pod Racławicami, mal. Jan Styka. Fragment „Panoramy Racławickiej”.

  • Powiększ zdjęcie Atak kosynierów na baterię rosyjską pod Racławicami, mal. Jan Styka. Fragment „Panoramy Racławickiej”.

    Atak kosynierów na baterię rosyjską pod Racławicami, mal. Jan Styka. Fragment „Panoramy Racławickiej”.

  • Powiększ zdjęcie „Kościuszko pod Racławicami”. Pocztówka wg obrazu Jana Matejki, b.d.

    „Kościuszko pod Racławicami”. Pocztówka wg obrazu Jana Matejki, b.d.

  • Powiększ zdjęcie „Uniwersał połaniecki” z 1794 r.

    „Uniwersał połaniecki” z 1794 r.

  • Powiększ zdjęcie Dworek w Mereczowszczyźnie, w którym urodził się Tadeusz Kościuszko. Pocztówka, b.d.

    Dworek w Mereczowszczyźnie, w którym urodził się Tadeusz Kościuszko. Pocztówka, b.d.

  • Powiększ zdjęcie Miejsce przysięgi Tadeusza Kościuszki na Rynku Krakowskim. Pocztówka, b.d.

    Miejsce przysięgi Tadeusza Kościuszki na Rynku Krakowskim. Pocztówka, b.d.

  • Powiększ zdjęcie Sarkofag Tadeusza Kościuszki w podziemiach wawelskiej katedry. Pocztówka, b.d.

    Sarkofag Tadeusza Kościuszki w podziemiach wawelskiej katedry. Pocztówka, b.d.

  • Powiększ zdjęcie Kopiec Kościuszki w Krakowie. Pocztówka, przed 1939 r.

    Kopiec Kościuszki w Krakowie. Pocztówka, przed 1939 r.

  • Powiększ zdjęcie Wiersz Wincentego Stroki pt. „W setną rocznicę przysięgi Kościuszki”, Kraków 1894 r.

    Wiersz Wincentego Stroki pt. „W setną rocznicę przysięgi Kościuszki”, Kraków 1894 r.

  • Powiększ zdjęcie Wiersz Wincentego Stroki pt. „W setną rocznicę przysięgi Kościuszki”, Kraków 1894 r.

    Wiersz Wincentego Stroki pt. „W setną rocznicę przysięgi Kościuszki”, Kraków 1894 r.

  • Powiększ zdjęcie Wiersz Wincentego Stroki pt. „W setną rocznicę przysięgi Kościuszki”, Kraków 1894 r.

    Wiersz Wincentego Stroki pt. „W setną rocznicę przysięgi Kościuszki”, Kraków 1894 r.

  • Powiększ zdjęcie Wiersz Wincentego Stroki pt. „W setną rocznicę przysięgi Kościuszki”, Kraków 1894 r.

    Wiersz Wincentego Stroki pt. „W setną rocznicę przysięgi Kościuszki”, Kraków 1894 r.

  • Powiększ zdjęcie Ulotka Komitetu Centralnego Obchodu Kościuszkowskiego w Zurichu, wydana w 100. rocznicę insurekcji 1794 roku.

    Ulotka Komitetu Centralnego Obchodu Kościuszkowskiego w Zurichu, wydana w 100. rocznicę insurekcji 1794 roku.

  • Powiększ zdjęcie Ulotka Centralizacji Związku Zagranicznego Socjalistów Polskich, wydana w Londynie w 100. rocznicę powstania kościuszkowskiego.

    Ulotka Centralizacji Związku Zagranicznego Socjalistów Polskich, wydana w Londynie w 100. rocznicę powstania kościuszkowskiego.

  • Powiększ zdjęcie Ulotka Centralizacji Związku Zagranicznego Socjalistów Polskich, wydana w Londynie w 100. rocznicą powstania kościuszkowskiego.

    Ulotka Centralizacji Związku Zagranicznego Socjalistów Polskich, wydana w Londynie w 100. rocznicą powstania kościuszkowskiego.

  • Powiększ zdjęcie Album: „Racławice 1794-1894. Malowali W. Kossak i Jan Styka”, Lwów 1894.

    Album: „Racławice 1794-1894. Malowali W. Kossak i Jan Styka”, Lwów 1894.

  • Powiększ zdjęcie Kazmierz Bartoszewicz, „Kościuszko kandyduje! (Żarcik satyryczny)”, Kraków 1908.

    Kazmierz Bartoszewicz, „Kościuszko kandyduje! (Żarcik satyryczny)”, Kraków 1908.

  • Powiększ zdjęcie Kazimierz Bartoszewicz, „Dzieje insurekcji kościuszkowskiej”, Wiedeń 1909.

    Kazimierz Bartoszewicz, „Dzieje insurekcji kościuszkowskiej”, Wiedeń 1909.

  • Powiększ zdjęcie Wizerunek Tadeusza Kościuszki w chłopskiej sukmanie i rogatej krakusce na papierze listowym Towarzystwa Szkoły Ludowej z 1908 r.

    Wizerunek Tadeusza Kościuszki w chłopskiej sukmanie i rogatej krakusce na papierze listowym Towarzystwa Szkoły Ludowej z 1908 r.

  • Powiększ zdjęcie Pismo Towarzystwa Polskiej Młodzieży im. Tadeusza Kościuszki we Lwowie z 1909 r. z nadrukowaną podobizną jej patrona.

    Pismo Towarzystwa Polskiej Młodzieży im. Tadeusza Kościuszki we Lwowie z 1909 r. z nadrukowaną podobizną jej patrona.

  • Powiększ zdjęcie Tadeusz Kościuszko na karcie noworocznej, b.d.

    Tadeusz Kościuszko na karcie noworocznej, b.d.

  • Powiększ zdjęcie Broszurka Związku Chłopskiego: „W rocznicę Racławic”, Płock 1915.

    Broszurka Związku Chłopskiego: „W rocznicę Racławic”, Płock 1915.

  • Powiększ zdjęcie Odezwa żołnierzy Legionów Polskich do „Braci Włościan”, wydana w Piotrkowie w 121. rocznicę bitwy racławickiej.

    Odezwa żołnierzy Legionów Polskich do „Braci Włościan”, wydana w Piotrkowie w 121. rocznicę bitwy racławickiej.

  • Powiększ zdjęcie Okolicznościowa nalepka okienna przedstawiająca „racławickie” kosy bojowe na tle czerwonego proporca z Orłem Białym w koronie. Lit. Tow. Akc. Lwów 1917 r.

    Okolicznościowa nalepka okienna przedstawiająca „racławickie” kosy bojowe na tle czerwonego proporca z Orłem Białym w koronie. Lit. Tow. Akc. Lwów 1917 r.

  • Powiększ zdjęcie Tekst „Pieśni Legionów”, w którego drugiej zwrotce zamiast nazwiska Napoleona Bonapartego występuje Tadeusz Kościuszko. Druk ulotny wydany w Warszawie w 1917 r. z okazji Święta Narodowego 3 Maja.

    Tekst „Pieśni Legionów”, w którego drugiej zwrotce zamiast nazwiska Napoleona Bonapartego występuje Tadeusz Kościuszko. Druk ulotny wydany w Warszawie w 1917 r. z okazji Święta Narodowego 3 Maja.

  • Powiększ zdjęcie Afisz Łódzkiego Komitetu obchodu 100. rocznicy zgonu Tadeusza Kościuszki, zawierający program uroczystości organizowanych w mieście w dniach 13–15 X 1917 r.

    Afisz Łódzkiego Komitetu obchodu 100. rocznicy zgonu Tadeusza Kościuszki, zawierający program uroczystości organizowanych w mieście w dniach 13–15 X 1917 r.

  • Powiększ zdjęcie Karta wejścia na uroczystą akademię w Sali Koncertowej przy ul. Dzielnej 18 (obecnie ul. Narutowicza) w Łodzi w dniu 14 X 1917 r.

    Karta wejścia na uroczystą akademię w Sali Koncertowej przy ul. Dzielnej 18 (obecnie ul. Narutowicza) w Łodzi w dniu 14 X 1917 r.

  • Powiększ zdjęcie Karta wejścia do kościoła św. Stanisława Kostki w Łodzi w dniu 15 X 1917 r. na uroczyste nabożeństwo z okazji  100. rocznicy zgonu Tadeusza Kościuszki.

    Karta wejścia do kościoła św. Stanisława Kostki w Łodzi w dniu 15 X 1917 r. na uroczyste nabożeństwo z okazji 100. rocznicy zgonu Tadeusza Kościuszki.

  • Powiększ zdjęcie Fotografia z uroczystości sadzenia Dębu Kościuszkowskiego w Łodzi w dniu 15 X 1917 r.

    Fotografia z uroczystości sadzenia Dębu Kościuszkowskiego w Łodzi w dniu 15 X 1917 r.

  • Powiększ zdjęcie Patriotyczna dekoracja w sali obrad Rady Miejskiej w Łodzi przy ul. Średniej 19 (obecnie ul. Pomorska) w dniu 15 X 1917 r.

    Patriotyczna dekoracja w sali obrad Rady Miejskiej w Łodzi przy ul. Średniej 19 (obecnie ul. Pomorska) w dniu 15 X 1917 r.

  • Powiększ zdjęcie Tadeusz Kościuszko oczami łódzkich radnych. Fragment protokołu z uroczystej sesji Rady Miejskiej w Łodzi, odbytej w dniu 15 X 1917 r.

    Tadeusz Kościuszko oczami łódzkich radnych. Fragment protokołu z uroczystej sesji Rady Miejskiej w Łodzi, odbytej w dniu 15 X 1917 r.

  • Powiększ zdjęcie Tadeusz Kościuszko oczami łódzkich radnych. Fragment protokołu z uroczystej sesji Rady Miejskiej w Łodzi, odbytej w dniu 15 X 1917 r.

    Tadeusz Kościuszko oczami łódzkich radnych. Fragment protokołu z uroczystej sesji Rady Miejskiej w Łodzi, odbytej w dniu 15 X 1917 r.

  • Powiększ zdjęcie Tadeusz Kościuszko oczami łódzkich radnych. Fragment protokołu z uroczystej sesji Rady Miejskiej w Łodzi, odbytej w dniu 15 X 1917 r.

    Tadeusz Kościuszko oczami łódzkich radnych. Fragment protokołu z uroczystej sesji Rady Miejskiej w Łodzi, odbytej w dniu 15 X 1917 r.

  • Powiększ zdjęcie Tadeusz Kościuszko oczami łódzkich radnych. Fragment protokołu z uroczystej sesji Rady Miejskiej w Łodzi, odbytej w dniu 15 X 1917 r.

    Tadeusz Kościuszko oczami łódzkich radnych. Fragment protokołu z uroczystej sesji Rady Miejskiej w Łodzi, odbytej w dniu 15 X 1917 r.

  • Powiększ zdjęcie Odezwa Zarządu Okręgowego Łódzkiego Narodowego Związku Robotniczego do polskich robotników, wydana w październiku 1917 r. w związku z 100. rocznicą zgonu Tadeusza Kościuszki.

    Odezwa Zarządu Okręgowego Łódzkiego Narodowego Związku Robotniczego do polskich robotników, wydana w październiku 1917 r. w związku z 100. rocznicą zgonu Tadeusza Kościuszki.

  • Powiększ zdjęcie Odezwa Związku Młodzieży Polskiej pochodzenia żydowskiego „Żagiew” z 1917 r., wzywająca polskich Żydów do uczczenia pamięci Najwyższego Naczelnika Narodu, Tadeusza Kościuszki.

    Odezwa Związku Młodzieży Polskiej pochodzenia żydowskiego „Żagiew” z 1917 r., wzywająca polskich Żydów do uczczenia pamięci Najwyższego Naczelnika Narodu, Tadeusza Kościuszki.

  • Powiększ zdjęcie Odezwa Organizacji Narodowych wydana w Warszawie przed obchodami 100. rocznicy zgonu Tadeusza Kościuszki.

    Odezwa Organizacji Narodowych wydana w Warszawie przed obchodami 100. rocznicy zgonu Tadeusza Kościuszki.

  • Powiększ zdjęcie Afisz Komitetu Kościuszkowskiego wydany w Warszawie w 100. rocznicę śmierci Tadeusza Kościuszki.

    Afisz Komitetu Kościuszkowskiego wydany w Warszawie w 100. rocznicę śmierci Tadeusza Kościuszki.

  • Powiększ zdjęcie Ks. dr Antoni Szlagowski, „Hołd Kościuszce. Mowy dwie, wypowiedziane dnia 15 października 1917 roku w setną rocznicę zgonu Tadeusza Kościuszki”, Warszawa 1917.

    Ks. dr Antoni Szlagowski, „Hołd Kościuszce. Mowy dwie, wypowiedziane dnia 15 października 1917 roku w setną rocznicę zgonu Tadeusza Kościuszki”, Warszawa 1917.

  • Powiększ zdjęcie „Po stu latach. Wydawnictwo pamiątkowe dla uczczenia bohatera narodowego Tadeusza Kościuszki”, Warszawa 1917.

    „Po stu latach. Wydawnictwo pamiątkowe dla uczczenia bohatera narodowego Tadeusza Kościuszki”, Warszawa 1917.

  • Powiększ zdjęcie Okolicznościowa nalepka okienna z podobizną Tadeusza Kościuszki, autorstwa Kazimierza Zaborowskiego. Zakład litograficzny A. Pańskiego w Piotrkowie Trybunalskim, 1917 r.

    Okolicznościowa nalepka okienna z podobizną Tadeusza Kościuszki, autorstwa Kazimierza Zaborowskiego. Zakład litograficzny A. Pańskiego w Piotrkowie Trybunalskim, 1917 r.

  • Powiększ zdjęcie Raport z udziału Głównego Urzędu Zaciągu do Wojska Polskiego w obchodach kościuszkowskich w Piotrkowie w październiku 1917 r.

    Raport z udziału Głównego Urzędu Zaciągu do Wojska Polskiego w obchodach kościuszkowskich w Piotrkowie w październiku 1917 r.

  • Powiększ zdjęcie Raport z udziału Głównego Urzędu Zaciągu do Wojska Polskiego w obchodach kościuszkowskich w Piotrkowie w październiku 1917 r.

    Raport z udziału Głównego Urzędu Zaciągu do Wojska Polskiego w obchodach kościuszkowskich w Piotrkowie w październiku 1917 r.

  • Powiększ zdjęcie Obchody Kościuszkowskie w dniu 14 X 1917 r. w obozie internowanych Legionistów w Szczypiornie.

    Obchody Kościuszkowskie w dniu 14 X 1917 r. w obozie internowanych Legionistów w Szczypiornie.

  • Powiększ zdjęcie Kazimierz Bartoszewicz, „Kościuszko i Racławice”, Kraków 1917.

    Kazimierz Bartoszewicz, „Kościuszko i Racławice”, Kraków 1917.

  • Powiększ zdjęcie „Katalog wystawy urządzonej ku czci Tadeusza Kościuszki w setną rocznicę Jego zgonu we Lwowie 15 października 1917”.

    „Katalog wystawy urządzonej ku czci Tadeusza Kościuszki w setną rocznicę Jego zgonu we Lwowie 15 października 1917”.

  • Powiększ zdjęcie Afisz zapowiadający uroczystą akademię ku czci Tadeusza Kościuszki w Gimnazjum Filologicznym im. Kanclerza Jana Zamoyskiego w Janowie w dniu 24 X 1917 r.

    Afisz zapowiadający uroczystą akademię ku czci Tadeusza Kościuszki w Gimnazjum Filologicznym im. Kanclerza Jana Zamoyskiego w Janowie w dniu 24 X 1917 r.

  • Powiększ zdjęcie Afisz zapowiadający widowisko batalistyczne pt. „Bitwa pod Racławicami” na Placu Gen. Hallera w Łodzi w dniu 28 VII, lata 30. XX w.

    Afisz zapowiadający widowisko batalistyczne pt. „Bitwa pod Racławicami” na Placu Gen. Hallera w Łodzi w dniu 28 VII, lata 30. XX w.

  • Powiększ zdjęcie Program akademii z okazji 200. rocznicy urodzin Tadeusza Kościuszki, zorganizowanej w dniu 16 II 1946 r. w Tomaszowie Mazowieckim.

    Program akademii z okazji 200. rocznicy urodzin Tadeusza Kościuszki, zorganizowanej w dniu 16 II 1946 r. w Tomaszowie Mazowieckim.

  • Powiększ zdjęcie II Spartakiada Kościuszkowska, zorganizowana przez LOK w Skierniewicach w dniach 12-13 IX 1964 r. Fot. W. Kraska.

    II Spartakiada Kościuszkowska, zorganizowana przez LOK w Skierniewicach w dniach 12-13 IX 1964 r. Fot. W. Kraska.

  • Powiększ zdjęcie Najstarszy łódzki pomnik Tadeusza Kościuszki we wnęce fasady kamienicy przy ul. Wrześnieńskiej 4. Fot. po 1966 r.

    Najstarszy łódzki pomnik Tadeusza Kościuszki we wnęce fasady kamienicy przy ul. Wrześnieńskiej 4. Fot. po 1966 r.

  • Powiększ zdjęcie Projekt elewacji kamienicy Marii i Stefana małżonków Szylke przy ul. Ciemnej 8 w Łodzi (obecnie ul. Wrześnieńska 4) z 1902 r., z zaznaczoną rzeźbą nad bramą wjazdową.

    Projekt elewacji kamienicy Marii i Stefana małżonków Szylke przy ul. Ciemnej 8 w Łodzi (obecnie ul. Wrześnieńska 4) z 1902 r., z zaznaczoną rzeźbą nad bramą wjazdową.

  • Powiększ zdjęcie Projekt postumentu z popiersiem Tadeusza Kościuszki, który wg propozycji Komitetu Kościuszkowskiego z sierpnia 1917 r., miał stanąć w Łodzi u zbiegu ulic Spacerowej i Andrzeja (obecnie al. Kościuszki i ul. Andrzeja Struga).

    Projekt postumentu z popiersiem Tadeusza Kościuszki, który wg propozycji Komitetu Kościuszkowskiego z sierpnia 1917 r., miał stanąć w Łodzi u zbiegu ulic Spacerowej i Andrzeja (obecnie al. Kościuszki i ul. Andrzeja Struga).

  • Powiększ zdjęcie Warunki konkursu na pomnik Tadeusza Kościuszki, ogłoszonego przez władze miejskie Łodzi w 1925 r.

    Warunki konkursu na pomnik Tadeusza Kościuszki, ogłoszonego przez władze miejskie Łodzi w 1925 r.

  • Powiększ zdjęcie Model pomnika Tadeusza Kościuszki autorstwa Mieczysława Lubelskiego, za który otrzymał I nagrodę w konkursie ogłoszonym przez władze Łodzi w 1925 r.

    Model pomnika Tadeusza Kościuszki autorstwa Mieczysława Lubelskiego, za który otrzymał I nagrodę w konkursie ogłoszonym przez władze Łodzi w 1925 r.

  • Powiększ zdjęcie Akt złożenia i poświęcenia kamienia węgielnego pod budowę pomnika Tadeusza Kościuszki na Placu Wolności w Łodzi w dniu 3 V 1927 r.

    Akt złożenia i poświęcenia kamienia węgielnego pod budowę pomnika Tadeusza Kościuszki na Placu Wolności w Łodzi w dniu 3 V 1927 r.

  • Powiększ zdjęcie Akt złożenia i poświęcenia kamienia węgielnego pod budowę pomnika Tadeusza Kościuszki na Placu Wolności w Łodzi w dniu 3 V 1927 r.

    Akt złożenia i poświęcenia kamienia węgielnego pod budowę pomnika Tadeusza Kościuszki na Placu Wolności w Łodzi w dniu 3 V 1927 r.

  • Powiększ zdjęcie Uroczystość odsłonięcia pomnika Tadeusza Kościuszki na Placu Wolności w Łodzi w dniu 14 XII 1930 r. Pomnik zniszczyli niemieccy okupanci w listopadzie 1939 r.

    Uroczystość odsłonięcia pomnika Tadeusza Kościuszki na Placu Wolności w Łodzi w dniu 14 XII 1930 r. Pomnik zniszczyli niemieccy okupanci w listopadzie 1939 r.

  • Powiększ zdjęcie Statua odbudowanego w 1960 r. pomnika Tadeusza Kościuszki na Placu Wolności w Łodzi. W pracach nad odtworzeniem monumentu w jego przedwojennym kształcie osobiście brał udział Mieczysław Lubelski (drugi z prawej na fotografii).

    Statua odbudowanego w 1960 r. pomnika Tadeusza Kościuszki na Placu Wolności w Łodzi. W pracach nad odtworzeniem monumentu w jego przedwojennym kształcie osobiście brał udział Mieczysław Lubelski (drugi z prawej na fotografii).

  • Powiększ zdjęcie Płaskorzeźba na cokole pomnika Tadeusza Kościuszki na Placu Wolności w Łodzi, przedstawiająca sceną przysięgi na Rynku Krakowskim. Fot. po 1960 r.

    Płaskorzeźba na cokole pomnika Tadeusza Kościuszki na Placu Wolności w Łodzi, przedstawiająca sceną przysięgi na Rynku Krakowskim. Fot. po 1960 r.

  • Powiększ zdjęcie Pomnik Tadeusza Kościuszki w Tomaszowie Mazowieckim. Pocztówka, 1964 r.

    Pomnik Tadeusza Kościuszki w Tomaszowie Mazowieckim. Pocztówka, 1964 r.

  • Powiększ zdjęcie Pomnik Tadeusza Kościuszki w Kamieńsku na fotografii z ok. 1933 r.

    Pomnik Tadeusza Kościuszki w Kamieńsku na fotografii z ok. 1933 r.

  • Powiększ zdjęcie Pomnik Tadeusza Kościuszki w Końskich na fotografii z 1956 r.

    Pomnik Tadeusza Kościuszki w Końskich na fotografii z 1956 r.

  • Powiększ zdjęcie Cegiełka na fundusz odbudowy pomnika Tadeusza Kościuszki w Aleksandrowie Łódzkim, sprzedawana na terenie miasta od 1958 r.

    Cegiełka na fundusz odbudowy pomnika Tadeusza Kościuszki w Aleksandrowie Łódzkim, sprzedawana na terenie miasta od 1958 r.

  • Powiększ zdjęcie Plan pomnika Tadeusza Kościuszki wraz z jego usytuowaniem w parku miejskim w Aleksandrowie Łódzkim. Popiersie Naczelnika wykonał Stanisław Słonina z ASP w Warszawie, pomnik odsłonięto w 1964 r.

    Plan pomnika Tadeusza Kościuszki wraz z jego usytuowaniem w parku miejskim w Aleksandrowie Łódzkim. Popiersie Naczelnika wykonał Stanisław Słonina z ASP w Warszawie, pomnik odsłonięto w 1964 r.

Rozwiń Metryka

Podmiot udostępniający informację:
Data utworzenia:2017-09-04
Data publikacji:2017-09-04
Osoba sporządzająca dokument:Tomasz Walkiewicz
Osoba wprowadzająca dokument:Wojciech Kowaluk
Liczba odwiedzin:2599