Spis treści	Aktualności 2012 | 2011 | 2010 | 2009 | 2008 | 2007 rok | 2006 | 2005 | 2004 Zajęcia dla studentów geografii W dniu 20 grudnia br. 19-osobowa grupa studentów drugiego roku studiów uzupełniających magisterskich kierunku geograficznego Uniwersytetu Łódzkiego wzięła udział w zajęciach seminaryjnych. Celem zajęć było zapoznanie studentów z charakterem przechowywanych w Archiwum zbiorów, zasadami funkcjonowania instytucji oraz formami udostępniania archiwaliów. Zajęcia prowadził kustosz A. Lajdenfrost. /AL 14.01.2011/ Drugi numer "Bitewnika Łódzkiego 1914 r." Ukazał się kolejny numer bezpłatnego "nieregularnika okolicznościowego" poświęconego popularyzacji wiedzy o wydarzeniach I wojny światowej w regionie łódzkim, pod redakcją Michała Jagiełło i Zbigniewa Janeczka. Periodyk, zawierający m.in. kopie dokumentów z zasobu Archiwum Państwowego w Łodzi, wydano przy wsparciu finansowym APŁ. Jak deklaruje w artykule wstępnym dyrektor APŁ Piotr Zawilski: "Celem naszym jest uświadomienie mieszkańcom Ziemi Łódzkiej jak silne piętno na losie miasta i regionu odcisnęła ta zapomniana wojna. Archiwum Państwowe w Łodzi pragnie mocno włączyć się w rozpoczęte działania udostępniając swoje zasobne zbiory i czyniąc starania o pozyskanie dalszych źródeł. Apelujemy do Szanownych czytelników o nadsyłanie na adres redakcji Bitewnika lub APŁ dostępnych Wam materiałów lub informacji, które zostaną zwrócone zaraz po wykorzystaniu lub skopiowaniu". /PS 10.12.2010/ Targowiska w Łodzi - wirtualna wystawa Zapraszamy do obejrzenia wirtualnej wystawy dotyczącej historii łódzkich placów i rynków. Na wystawie zamieszczone są liczne fotografie i plany dawnych targowisk a także urzędowe pisma regulujące zasady handlu w mieście. Prezentowane miejsca to: Rynek Bałucki, Górniak i Plac Leonarda, Rynek Starego Miasta, Wodny Rynek (obecnie Plac Zwycięstwa) oraz Zielony Rynek (Plac Barlickiego). Autorką wyboru dokumentów i opisu jest kustosz Agnieszka Janik. Wirtualne wystawy Archiwum Państwowego w Łodzi /PS 03.12.2010/ Projekt digitalizacji akt Kroniki Getta Łódzkiego Od grudnia na stronach Archiwum Państwowego w Łodzi publikujemy informacje dotyczące polsko-niemieckiego projektu digitalizacji przechowywanych w APŁ akt Kroniki Getta Łódzkiego, którego celem jest ich publikacja w internecie. Na specjalnie uruchomionej stronie projektu zamieszczamy szczegółowe dane o przedsięwzięciu i aktualności dotyczące postępu prac. /PS 14.01.2011/ Konferencja "Rola nauki w zachowaniu dziedzictwa kulturowego" 27 listopada w ramach obchodów 90. rocznicy powstania Diecezji Łódzkiej, w Wyższym Seminarium Duchownym w Łodzi, została zorganizowana konferencja "Rola nauki w zachowaniu dziedzictwa kulturowego". Miała ona na celu wymianę doświadczeń pracowników uczelni, muzeów, archiwów i służb konserwatorskich z terenu regionu łódzkiego. Wśród prelegentów była także Mari Watanabe, kierownik Oddziału Konserwacji i Reprografii Archiwum Państwowego w Łodzi, która wygłosiła referat: "Działalność Archiwum Państwowego w Łodzi w zakresie ochrony zasobu i związane z tym problemy". Wystąpienie zostało opublikowane w wydanym przez Politechnikę Łódzką zbiorze referatów z konferencji (Rola nauki w zachowaniu dziedzictwa kulturowego, pod red. B. Więcka i J. Perkowskiego, Łódź 2010). /PS 29.11.2010, fot. TWA/ Nagroda KLIO 2010 dla wydawnictwa źródłowego APŁ W dniu 25 listopada, podczas uroczystej inauguracji XIX Targów Książki Historycznej w Warszawie, wręczone zostały nagrody KLIO. Nagrody te są przyznawane od 1995 roku przez Porozumienie Wydawców Książki Historycznej. W skład Jury wchodzą wybitni historycy i popularyzatorzy historii: prof. dr hab. Tomasz Kizwalter, prof. dr hab. Jan Kieniewicz, prof. dr hab. Henryk Samsonowicz, prof. dr hab. Tomasz Szarota, prof. dr hab. Janusz Tazbir, red. Marian Turski ("Polityka") i red. Tomasz Łubieński ("Nowe Książki"). Nagrodę przyznawano w czterech kategoriach: autorskiej, monografii naukowej, edytorskiej i varsavianistycznej. Wyboru dokonano spośród 147 książek wydanych w latach 2009-2010. W kategorii edytorskiej przyznano wyłącznie pięć wyróżnień, wśród nich - dla Wydawnictwa Uniwersytetu Łódzkiego i Archiwum Państwowego w Łodzi - za pięciotomową edycję "Kronika Getta Łódzkiego / Litzmannstadt Getto 1941-1944". /PS 26.11.2010/ Album o historii kanalizacji i wodociągów w Łodzi W związku z 85-leciem Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w Łodzi, ukazała się 176-stronicowa, bogato ilustrowana monografia przedsiębiorstwa. Jej współwydawcą jest Archiwum Państwowe w Łodzi, z którego zasobu pochodzą niektóre opublikowane dokumenty. W publikacji wykorzystano przede wszystkim bogate zbiory Archiwum ZWiK, w tym liczne fotografie dotyczące budowy kanalizacji i wodociągów w Łodzi. Wydawnictwo obszernie omawia okoliczności pozyskania i stopniowej realizacji projektu sieci wodociągowo-kanalizacyjnej autorstwa W.H. Lindleya z 1909 r. oraz międzywojenne prace budowlane pod kierunkiem inż. S. Skrzywana. Dalsza część prezentuje wydarzenia po II wojnie światowej - m.in. fakty związane z budową rurociągu wody z Pilicy, Grupowej Oczyszczalni Ściekow i łódzkich fontann oraz modernizacją sieci. Autorką tekstu jest Beata Kowalska-Wajnkaim, wydawcą Wydawnictwo Hamal Andrzej Machejek. /PS 08.11.2010/ Lokalna historia w oryginalnym projekcie 22 października br. ekipa Telewizji Polskiej SA - Oddziału w Łodzi realizowała w siedzibie APŁ przy pl. Wolności zdjęcia do reportażu "Tajemnica kamienicy". Reportaż zainspirowany został zorganizowanym przez Widzewskie Domy Kultury - Dom Kultury "502" a realizowanym przez licealistów projektem "Kamienica", mającym na celu poznanie historii budynku i losów mieszkańców kamienicy przy pl. Kościelnym 4, w której w okresie okupacji działał Wydział Statystyczny Litzmannstadt Getto. Program będzie mozna obejrzeć 1 listopada br. o godz. 11.00 w TVP Info. /AL 25.10.2010/ Zebranie naukowe 14 października w pracowni przy pl. Wolności 1 odbyło się zebranie naukowe. Głównym jego punktem był referat dr Tomasza Matuszaka, dyrektora Archiwum Państwowego w Piotrkowie Trybunalskim, zatytułowany: "Kwalifikacje zawodowe archiwistów w II Rzeczypospolitej". Autor zaprezentował główne tezy referatu. Ocenił, że archiwiści w okresie międzywojennym musieli wykazywać się wyższymi niż obecnie kwalifikacjami. Wynikało to jednak z innych niż współcześnie zadań w archiwach. Teraz mają one głównie charakter urzędowy a nie naukowy. Dzisiaj za najważniejsze uznaje się kształtowanie zasobu i jego popularyzację, naukowe opracowywanie akt znajduje się na dalszym planie. W dalszej części zebrania Tomasz Szpil i Katarzyna Siurek-Szymańska zdali relację z prac poszczególnych sekcji międzynarodowego IV Sympozjum Dziejów Biurokracji, które odbyło się 18-19 czerwca 2010 r. w Lublinie. Następnie Agnieszka Janik przekazała spostrzeżenia z sympozjum poświęconego ocenie wyników projektu pilotażowego "Digitalizacja i indeksacja akt stanu cywilnego" w Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych z 7 października 2010 r. /PS 19.10.2010/ Kolejna nagroda dla publikacji APŁ 11 października w Muzeum Miasta Łodzi na spotkaniu inaugurującym rok akademicki przyznane zostały Nagrody Naukowe Prezydenta Miasta Łodzi. Wśród uhonorowanych znaleźli się autorzy wydawnictwa źródłowego "Kronika Getta Łódzkiego/Litzmannstadt Getto 1941-1944", t. 1-5, 2009 r. - śp. Julian Baranowski (starszy kustosz APŁ), Krystyna Radziszewska, Adam Sitarek, Michał Trębacz, Jacek Walicki, Ewa Wiatr, Piotr Zawilski (dyrektor APŁ), Monika Kucner, Joanna Podolska i Paweł Spodenkiewicz. Wspólna publikacja Archiwum Państwowego w Łodzi i Uniwersytetu Łódzkiego została doceniona już w 2009 r. - na ogólnopolskich Targach Książki Akademickiej i Naukowej w Warszawie otrzymała Wyróżnienie Specjalne Academia 2009 w konkursie na najlepszą książkę akademicką i naukową. /PS 19.10.2010/ Rosyjskojęzyczne wydanie Bitewnika Łódzkiego 1914 r. Ukazał się pierwszy numer "Bitewnika Łódzkiego 1914" w wersji rosyjskojęzycznej. Pismo popularyzuje wiedzę o wydarzeniach I wojny światowej, które miały miejsce w okolicach Łodzi. Nieregularnik opracowali Zbigniew Janeczek i Michał Jagiełło z pomocą Archiwum Państwowego w Łodzi, z zasobu którego pochodzą niektóre materiały ilustrujące czasopismo. Wydawcą publikacji jest Stowarzyszenie Na Rzecz Rozwoju Społeczności Lokalnej Mroga z Koluszek, które zostało wsparte przez Urząd Marszałkowski w Łodzi. /PS 19.10.2010/ Archiwum współwydawcą albumu o rodzinie Poznańskich Ukazała się polsko- i anglojęzyczna edycja albumu Imperium rodziny Poznańskich w Łodzi (The Poznański Family - Jewish Entrepreneurs from Łódź). Współwydawcami są Wydawnictwo Hamal Andrzej Machejek, Muzeum Miasta Łodzi i Archiwum Państwowe w Łodzi. Wydawnictwo prezentuje historię rodu Poznańskich i pałacu przy ul. Ogrodowej, przedstawia inne inicjatywy budowlane rodziny oraz współczesne losy dawnego kompleksu fabrycznego - obecnie Manufaktury. Autorami tekstów są: Ewa Grzelak (kierownik działu zbiorów MMŁ), Małgorzata Laurentowicz-Granas (zastępca dyrektora MMŁ), Mirosław Jaskulski (dział historii MMŁ) i prof. Krzysztof Stefański (kierownik Katedry Historii Sztuki UŁ). Ilustracje pochodzą z zasobów Archiwum Państwowego w Łodzi, Narodowego Archiwum Cyfrowego w Warszawie oraz muzeów i ze zbiorów prywatnych. /PS 06.10.2010/ Multimedialna wystawa dotycząca pracy przymusowej w III Rzeszy Archiwum Państwowe w Łodzi przekazało materiały do odbywającej się na terenie Niemiec wystawy objazdowej zorganizowanej przez Stiftung Gedenkstätten Buchenwald und Mittelbau-Dora - Gedenkstätte Buchenwald. Dotyczy ona wykorzystywania przymusowej siły roboczej podczas II wojny światowej. Ze zbiorów łódzkich pochodzą dokumenty z zespołów archiwalnych: Przełożony Starszeństwa Żydów w Getcie Łódzkim oraz Zbiór ikonograficzny Archiwum Państwowego w Łodzi. Multimedialną prezentację można też oglądać w wersjach niemiecko i anglojęzycznej w internecie na stronie: Zwangsarbeit. Die Deutschen, die Zwangsarbeiter und der Krieg. /PS 28.09.2010/ Zebranie naukowe 24 września w APŁ odbyło się zebranie naukowe, na którym Tomasz Walkiewicz przedstawił referat "Źródła do biogramów ofiar Zbrodni Katyńskiej z terenu województwa łódzkiego w zasobie Archiwum Państwowego w Łodzi". Informacje o przedwojennych policjantach z terenu województwa łódzkiego można odnaleźć w częściowo zachowanych materiałach komend wojewódzkiej, miejskiej i powiatowej w Łodzi. Danych biograficznych niektórych oficerów rezerwy Wojska Polskiego, np. cywilnych urzędników, lekarzy, farmaceutów nauczycieli, pracowników skarbowości, prawników czy dziennikarzy, należy z kolei poszukiwać w dokumentach dawnych pracodawców - magistratu, Ubezpieczalni Społecznej, Izby Skarbowej albo poszczególnych przedsiębiorstw, o ile takie się zachowały. Ślady osób zaginionych w czasie wojny, których poszukiwały rodziny, znajdują się również w archiwaliach niemieckiego oraz polskiego Czerwonego Krzyża oraz w korespondencji okupacyjnych agend niemieckich. Źródła te uzupełniają materiały zwykle służące do poszukiwań genealogicznych, jak akta stanu cywilnego, miejska i gminna ewidencja ludności, czy dokumenty szkolne. Referent zaznaczył, że część znajdujących się obecnie w Archiwum Państwowym w Łodzi dokumentów dotychczas w badaniach nie była wykorzystywana. Należą do nich m.in. przyjęte do Archiwum w ostatnich latach akta sądów grodzkich z lat 1945-1950, które rozpatrywały sprawy o uznanie osób zaginionych za zmarłe. W dalszej części spotkania Andrzej Drakoniewicz przedstawił relację z VII Ogólnopolskiego Seminarium Archiwalnego "Zarządzanie dokumentacją nieaktową - nowe wyzwania. Problemy gromadzenia, opracowania i udostępniania", które odbyło się w dniach 2-3 września 2010 r. w Radomiu. /PS 27.09.2010/ Fokus Łódź Biennale 11 września rozpoczęło się w Łodzi Fokus Łódź Biennale. Ponad 50 artystów z całego świata przez miesiąc będzie prezentować swoje prace i projekty artystyczne. Według organizatorów, łódzkie Biennale spośród innych światowych wystaw wyróżnia fakt, że artyści mają za zadanie tworzyć swoje unikalne projekty na miejscu w Łodzi, w interakcji z przestrzenią miejską. W związku z tym miejscem prezentacji prac staną się księgarnie, sklepy, kamienice, czy piwnice - wszystkie wzdłuż ulicy Piotrkowskiej, od jej krańców - placu Wolności - do placu Niepodległości. Swój skromny udział w Biennale ma także APŁ, które udostępniło artystom budynek ratusza dla potrzeb instalacji. /PZ 15.09.2010/ Wizyta badaczy z Uniwersytetu Justusa Liebiga w Giessen W dniach 7-11 września APŁ gościło trójkę pracowników Zentrum für Medien und Interactivität Uniwersytetu Justusa Liebiga w Giessen. Ich pobyt w naszej instytucji był związany z kwerendą archiwalną prowadzoną w ramach wspólnie realizowanego przez Archiwum i Uniwersytet projektu poświęconego digitalizacji i udostępnieniu w internecie materiałów archiwalnych dotyczących ostatnich 12 miesięcy Litzmannstadt Getto. Wspomniany projekt zakłada równoległe prace nad dwiema wersjami językowymi: polską i niemiecką strony internetowej poświęconej schyłkowi najdłużej istniejącego na terenie okupowanej polski getta. W trakcie pobytu gości z Niemiec omówiony został harmonogram dalszych działań związanych z projektem oraz szczegóły planowanych w Niemczech na drugą połowę września warsztatów dla dwójki łódzkich archiwistów. W dniu 10 września panowie Markus Roth i Marcus Burkhardt zaprezentowali pracownikom APŁ oraz zaproszonym gościom z Uniwersytetu Łódzkiego ogólne założenia projektu oraz dotychczasowe wyniki prac w tym także najnowszą koncepcję layoutu strony internetowej. /PZ 13.09.2010/ Nowy skaner do masowej digitalizacji mikrofilmów W dniu 11 sierpnia w siedzibie APŁ na placu Wolności 1 zainstalowano i wdrożono do użytkowania najnowszy skaner do masowej digitalizacji mikrofilmów (według dostawcy jest to pierwsza instalacja tego modelu skanera w naszym kraju). Sprzęt zakupiony został dzięki wsparciu finansowemu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego dla potrzeb realizowanego przez APŁ projektu Digitalizacja i udostępnienie w Internecie materiałów archiwalnych dotyczących ostatnich 12 miesięcy Litzmannstadt Getto realizowanego w ramach ministerialnego programu Zasoby cyfrowe Digitalizacja materiałów archiwalnych. Projekt ma na celu cyfryzację, archiwizację oraz bezpłatne udostępnianie online materiałów archiwalnych dotyczących ostatniego roku istnienia Litzmannstadt Getto. Wynika to z potrzeby ochrony i poprawy stanu zachowania materialnego dziedzictwa kulturowego - archiwaliów ze zbiorów Archiwum Państwowego w Łodzi, zabezpieczenia niezwykle cennych, a intensywnie wykorzystywanych i znajdujących się często w bardzo złym stanie technicznym archiwaliów przed zniszczeniem, ich upowszechnienia oraz udostępnienia przeniesionych na format cyfrowy dokumentów oraz mikrofilmów szerokiemu gronu odbiorców, także spoza Polski. W realizacji projektu będzie brać udział również Instytut Herdera z Niemiec. Projekt będzie stanowił podstawę do rozwinięcia w szerszą formę "Wirtualne Muzeum Getto Litzmannstadt" we współpracy z Uniwersytetem Łódzkim i Akademią Humanistyczno-Ekonomiczną. W dalszym etapie w oparciu o zakupiony skaner zostanie utworzona biblioteka cyfrowa akt metrykalnych będących w zasobie APŁ. W najbliższym czasie przygotowana zostanie podstrona poświęcona projektowi. Będziemy na niej umieszczać informacje o statusie prac. /PZ 25.08.2010/ Uczestnicy wycieczki zwiedzili siedzibę Archiwum 5 sierpnia br. odbył się pod patronatem "Gazety Wyborczej" piąty wakacyjny spacer z cyklu "Zawracamy Łodzią na Piotrkowską", obejmujący zwiedzanie instytucji kulturalnych zlokalizowanych przy pl. Wolności. Ok. 150 uczestników spaceru odwiedziło m.in. Archiwum Państwowe w Łodzi, gdzie dyrektor Piotr Zawilski przedstawił dzieje dawnego ratusza miejskiego oraz mieszczącej się w nim obecnie instytucji i omówił przechowywane tu dokumenty związane z fabrycznymi początkami miasta. /AL 16.08.2010/ Wystawa "18. decydująca bitwa w dziejach świata" W dziewięćdziesiątą rocznicę Bitwy Warszawskiej Archiwum Państwowe w Łodzi we współpracy z Fundacją Monumentum Iudaicum Lodzense i Urzędem Miasta Łodzi przygotowało plenerową wystawę prezentowaną od 20 lipca do 31 sierpnia na citylightach przy al. Piłsudskiego, przed Urzędem Marszałkowskim w Łodzi. Wystawa przypomina wydarzenia wojny polsko-bolszewickiej z lat 1919-1921 oraz upamiętnia polskie zwycięstwo z sierpnia 1920 roku, które nie tylko ocaliło niepodległość odrodzonej Rzeczypospolitej, ale wpłynęło także na bieg dziejów kontynentu europejskiego. Na wystawie prezentowane są, pochodzące ze zbiorów Archiwum Państwowego w Łodzi, plakaty propagandowe, afisze i ulotki z okresu wojny. W większości nie były one dotychczas pokazywane. Stanowią wymowne i sugestywne świadectwo ówczesnych wydarzeń. Zwłaszcza plakaty - często bardzo ekspresyjne, o dynamicznej kresce i żywych barwach - pozwalają poczuć gorącą atmosferę czasu wojny. Oddają cały dramatyzm sytuacji w jakiej znalazło się społeczeństwo polskie w przededniu bolszewickiej inwazji. Pokazują działania podejmowane przez młode Państwo Polskie w czasie największego zagrożenia i jego determinację w obronie suwerenności. Wśród autorów prezentowanych prac są m.in. Kamil Mackiewicz, Zygmunt Grabowski i Artur Szyk. Większość plakatów drukowana była w łódzkich drukarniach m.in. Kotkowskiego i Frejlicha przy ulicy Piotrkowskiej 91. Autorem scenariusza i tekstu wystawy jest Tomasz Walkiewicz (APŁ). Opracowanie graficzne Mieczysław Potocki (APŁ). /PZ 20.07.2010/ >> Zapraszamy do zapoznania się z wirtualną wersją wystawy Otwarcie wystawy w Berlinie 22 czerwca o godzinie 20.00 w Berlinie miało miejsce uroczyste otwarcie wystawy przygotowanej przez Stiftung Topographie des Terrors i Archiwum Państwowe w Łodzi. Jest to pierwsza wystawa czasowa w nowym budynku Fundacji przy Niederkirchnerstrasse 8, zbudowanym na miejscu zniszczonej podczas wojny berlińskiej siedziby Gestapo. Ekspozycja zatytułowana "Bilder Jüdischer Photographen aus dem Getto Litzmannstadt 1940-1944" prezentuje pochodzące z zasobu APŁ fotografie wykonane w łódzkim getcie. Eksponowany jest także wypożyczony z APŁ jeden z oryginalnych albumów ze zdjęciami stykowymi. Podczas inauguracji głos zabrali: dyrektor Fundacji Topografia Terroru prof. dr Andreas Nachama, Carola Bluhm z Senatu Berlina (senator ds. integracji, pracy i spraw socjalnych), Wojciech Pomianowski - zastępca ambasadora Rzeczypospolitej Polskiej w RFN, Emmanuel Nahshon - zastępca ambasadora Izraela w Berlinie, Lala Süsskind, przewodnicząca Gminy Żydowskiej w Berlinie, Piotr Zawilski - dyrektor Archiwum Państwowego w Łodzi. Następnie dr. Ingo Loose, historyk z Uniwersytetu Humboldta w Berlinie, wygłosił odczyt na temat fotografii z getta jako źródeł historycznych a także wspólnie z kuratorem ekspozycji, dr Thomas Lutzem, zaprezentował jej założenia. Otwarciu wystawy towarzyszył występ kwartetu wiolonczelowego Berliner Cellharmoniker, w którego repretuarze znalazły się m in. utwory urodzonego w Łodzi kompozytora Aleksandra Tansmana. W dniu inaugaracji wystawy o godz. 11.00 odbyła się konferencja prasowa dla przedstawicieli mediów. Artykuły na jej temat ukazały się m.in. w "Die Welt", "Berliner Morgenpost" i "Berliner Zeitung". Stiftung Topographie des Terrors | Gedenkstätte Forum /PS 25.06.2010/ O archiwach w Radiu Łódź 10 czerwca na antenie Radia Łódź kustosz A. Lajdenfrost udzielił wywiadu na temat poszukiwań genealogicznych, możliwości dostępu do akt przechowywanych przez archiwa państwowe i form udostępniania dokumentów. Adam Lajdenfrost wziął także udział w dyskusji podczas audycji "Podsumowanie interwencji". Udzielił on wyjaśnień dotyczących zasad przechowywania materiałów archiwalnych i ich przejmowania od wytwórców oraz o innych instytucjach przechowujących dokumenty. /AL 10.06.2010/ Złoty Ekslibris dla publikacji Archiwum Państwowego w Łodzi 27 maja w siedzibie Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Łodzi przyznane zostały nagrody Złoty Ekslibris za 2009 r. Do wyróżnienia nominowano 44 spośród 109 zakwalifikowanych książek wydanych w 2009 r., dostępnych w zbiorach Biblioteki. Decyzją jury najlepszym wydawnictwem albumowym o Łodzi została "Księga fabryk Łodzi", której współwydawcą było APŁ a jednym z autorów dr Maciej Janik z łódzkiego Archiwum. Z kolei w kategorii Najlepsza książka o Łodzi Złoty Ekslibris otrzymał zbiór reportaży "Europa wg Auschwitz: Litzmannstadt Ghetto" pod redakcją Marka Millera. Również w jej opracowaniu brało udział Archiwum Państwowe w Łodzi a starszy kustosz Julian Baranowski był autorem przedmowy i komentarza historycznego. Wśród książek nominowanych do nagrody znalazły się kolejne wydawnictwa, w przygotowaniu których uczestniczyło APŁ: pięciotomowa publikacja źródłowa "Kronika Getta Łódzkiego 1941-1944", księga pamięci "Żydzi berlińscy w Litzmannstadt getto 1941-1944", albumy "Getto łódzkie - Litzmannstadt Getto 1940-1944" i "Sentymentalna podróż po Łodzi: Łódź na starych fotografiach Włodzimierza Pfeiffera" oraz monografia "Bedoń: dzieje do 1939 roku". /PS 28.05.2010/ APŁ współwydawcą planu "Rozwój terytorialny Łodzi" W ramach serii wydawniczej "Ilustrowana Encyklopedia historii Łodzi" został wydany plan "Rozwój terytorialny Łodzi". Współwydawcami są Urząd Miasta Łodzi, Archiwum Państwowe w Łodzi oraz Miejski Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Plan pokazuje korekty granic miasta w latach 1821, 1825, 1840, 1906, 1915, 1946 1959, 1961 i 1988. Jego odwrotna strona zawiera opracowanie Mariusza Stępniewskiego i Zdzisława Szambelana - opis rozwoju terytorialnego miasta, wraz ze wskazaniem literatury przedmiotu i źródeł. Tekst uzupełniają reprodukcje historycznych planów miasta ze zbiorów Archiwum Państwowego w Łodzi. /PS 24.05.2010/ Zajęcia dla studentów z Niemiec i USA 10 maja w pracowni naukowej APŁ przy pl. Wolności 1 odbył się wykład dla 18-osobowej grupy studentów St. Clouds University (USA). Kustosz Adam Lajdenfrost przedstawił historię Litzmannstadt Getto. Wykład połączony był z pokazem materiałów archiwalnych oraz publikacji poświęconych tematyce getta. W tym dniu pracownię odwiedziła także 26-osobowa grupa młodych badaczy z Uniwersytetu w Giessen (Niemcy), którzy w ramach seminarium prowadzonego przez prof. Hansa-Jürgena Bömelburga we współpracy z Centrum Badań Żydowskich Instytutu Historii Uniwersytetu Łódzkiego i APŁ zapoznali się z archiwaliami i prasą z okresu okupacji hitlerowskiej. Wizyta w Archiwum była częścią seminarium "Lodz: eine multikonfessionelle und multiethnische Stadtgesellschaft und deren Vernichtung 1933/39-1949". Z kolei 14 maja w pracowni przy al. Kościuszki przebywała grupa studentów z Katedry Historii Europy Środkowo-Wschodniej Uniwersytetu w Erfurcie (Niemcy), uczestników projektu naukowego prowadzonego wspólnie z Katedrą Badań Niemcoznawczych Uniwersytetu Łódzkiego. Studenci zapoznali się z wielojęzyczną dokumentacją i kopiami cyfrowymi fotografii z zespołu archiwalnego Przełożony Starszeństwa Żydów w Getcie Łódzkim z lat 1939-1944. /AL,PS 14.05.2010/ Wirtualna wystawa Od teatru świetlnego do multipleksu Od 10 maja zapraszamy do odwiedzenia nowej wirtualnej wystawy. Wybór dokumentów zatytułowany Od teatru świetlnego do multipleksu przedstawia historię kina w Łodzi w XX wieku. Najstarszy dokument pochodzi z 1908 r., jest to raport oględzin Komisji techniczno-sanitarnej kina Odeon, najbardziej współczesny wymienia łódzkie kina prywatyzowane w latach 1995-1997. Oprócz korespondencji urzędowej na wystawie prezentowane są dawne plakaty, ogłoszenia prasowe oraz projekty architektoniczne i fotografie kin. /PS 10.05.2010/ Wizyta Wiceambasadora Izraela W dniu 10 maja br. wizytę w Archiwum Państwowym w Łodzi złożył Wiceambasor Ambasady Izraela w Polsce Pan Yahel Vilan. Wizyta związana była z poszukiwaniem śladów rodzinych (dziadek Pana Ambasadora był mieszkańcem Łodzi). W trakcie spotkania gość zapoznał się także z historią naszego miasta w trakcie II wojny światowej. Na zakończenie wizyty p. Vilan otrzymał publikację Archiwum Łódzkie Getto - Vademecum autorstwa Juliana Baranowskiego. /PZ 10.05.2010/ Spotkanie z autorami "Księgi fabryk Łodzi" 27 kwietnia o godzinie 17.30 w Galerii 87 (ul. Piotrkowska 87), ze względu na duże zainteresowanie publikacją, odbyło się kolejne spotkanie z autorami albumu "Księga fabryk Łodzi": Jackiem Kusińskim, Ryszardem Bonisławskim i Maciejem Janikiem. Współwydawcą publikacji jest Archiwum Państwowe w Łodzi. Książka otrzymała nagrodę Złoty Ekslibris w kategorii najlepsze wydawnictwo albumowe o Łodzi za rok 2009. Jest ona przyznawana przez Wojewódzką i Miejską Bibliotekę Publiczną w Łodzi. Informacja i zdjęcia ze spotkania /PS 28-29.04.2010/ Zajęcia dla studentów geografii W dniu 23 kwietnia kustosz Adam Lajdenfrost przeprowadził zajęcia dla studentów geografii Uniwersytetu Łódzkiego. Scharakteryzowane zostały rodzaje dokumentów przydatnych do badań prowadzonych przez tę grupę użytkowników, przybliżone zostały kwestie związane z zakresem geograficznym i chronologicznym tychże dokumentów, a także omówiono zagadnienia związane z korzystaniem z archiwaliów. Zajęcia połączone były z pokazem materiałów archiwalnych. /AL 26.04.2010/ Konferencja naukowa W dniu 15 kwietnia w sali Dużego Kina ŁDK odbyła się konferencja naukowa "Jeńcy wojenni z łódzkiego - ofiary zbrodni NKWD w 1940 r." Jej organizatorami byli: Archiwum Państwowe w Łodzi, Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Łodzi, Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi oraz stowarzyszenia "Rodzina Katyńska" i "Rodzina Policyjna 1939 r." w Łodzi. Konferencja została zorganizowana w ramach wojewódzkich obchodów 70. rocznicy Zbrodni Katyńskiej. Honorowy Patronat na uroczystością objęli: JE. ks. abp dr Wiesław Ziółek - Metropolita Łódzki, Jolanta Chełmińska - Wojewoda Łódzki, Włodzimierz Fisiak - Marszałek Województwa Łódzkiego, Tomasz Sadzyński - Prezydent Miasta Łodzi i Tomasz Kacprzak - Przewodniczący Rady Miejskiej w Łodzi. Wśród referentów byli dyrektor APŁ Piotr Zawilski (przedstawił artykuł "Policjanci KWPP w Łodzi w mogiłach katyńskich") oraz archiwista APŁ Tomasz Walkiewicz, który omówił "Źródła do biogramów ofiar Zbrodni Katyńskiej z terenu województwa łódzkiego w zasobie Archiwum Państwowego w Łodzi". Planowane jest opublikowanie tekstów wszystkich referatów. Więcej informacji, uczestnicy oraz tematy referatów /PS 16.04.2010/ Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej 13 kwietnia, Dniu Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej, gościem Rozmowy Dnia w TVP 3 Łódź byli: Adam Przepałkowski, syn zamordowanego w Katyniu Zygmunta Młot-Przepałkowskiego, oraz Piotr Zawilski - dyrektor Archiwum Państwowego w Łodzi. Tematem rozmowy był łódzki Marsz w hołdzie Ofiarom Katynia. W programie zostały zaprezentowane również przykładowe dokumenty związane z życiem ofiar Zbrodni katyńskiej z terenu województwa łódzkiego. Materiały takie można odnaleźć wśród akt przedwojennej policji, magistratu oraz powojennych sądów orzekających o zgonie osób uznanych za zaginione. Z kolei w Łódzkich Wiadomościach Dnia ukazał się materiał dotyczący losów łódzkich policjantów pomordowanych na Wschodzie. Został on zilustrowany wybranymi dokumentami z zasobu APŁ oraz opatrzony komentarzem dyr. Zawilskiego. /PS 14.03.2010/ Zebranie roczne pracowników APŁ 18 marca w budynku przy pl. Wolności 1 odbyło się zebranie roczne pracowników APŁ, na którym podsumowana została działalność Archiwum w 2009 r. i omówiono zamierzenia na rok bieżący. W spotkaniu uczestniczyła dr Barbara Berska, Zastępca Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych. /PS 22.03.2010/ Düsseldorf | Getto Litzmannstadt. 1941 W Niemczech ukazała się kolejna monografia dotycząca historii łódzkiego getta a oparta o badania źródłowe prowadzone w Archiwum Państwowym w Łodzi. "Düsseldorf | Getto Litzmannstadt. 1941" to 434-stronicowe opracowanie prezentujące losy ponad tysiąca Żydów z Düsseldorfu, którzy trafili do getta w Łodzi a następnie zginęli zgładzeni w obozach w Kulmhof i Auschwitz. Wydawcami tomu są Angela Genmger i Hildegard Jakobs, materiały opracowało kilkunastu autorów, zarówno historycy, jak i politolodzy, dziennikarze oraz filolodzy. Publikacja jest bogato ilustrowana, liczne reprodukcje to dokumenty Przełożonego Starszeństwa Żydów w Łodzi z zasobu APŁ. /PS 11.03.2010/ Księga fabryk Łodzi - promocja książki 6 marca w Stacji Nowa Gdynia, przy ul. Sosnowej 1 w Zgierzu odbyło się spotkanie z autorami nowo wydanego albumu "Księga fabryk Łodzi". Promocję zaszczyciła Jolanta Chełmińska, wojewoda łódzki. Licznie zgromadzona publiczność miała okazję nabyć publikację i otrzymać autografy autorów. Album prezentuje współczesne oraz dawne wizerunki łódzkich budynków przemysłowych. Są one ułożone alfabetycznie, według nazw ulic. Obok widnieją informacje dotyczące powstania budynków, ich kolejnych właścicieli, rodzaju prowadzonej wytwórczości oraz pełnionych obecnie funkcji. Zdjęcia i opisy dziejów zakładów uzupełniają reprodukcje zachowanych w zbiorach Archiwum Państwowego w Łodzi, Muzeum Miasta Łodzi i Centralnego Muzeum Włókiennictwa w Łodzi dawnych winiet reklamowych przedsiębiorstw, na których często odwzorowano oryginalny kształt fabrycznej zabudowy. Na końcu publikacji zestawiono ze współczesnymi dawne nazwy ulic i zawarto indeks osób, firm i zakładów. Album liczy 485 stron, zaopatrzono go w twardą oprawę. Autorem wykonanych w latach 2006-2009 zdjęć (w znacznej części lotniczych) jest Jacek Kusiński, historię poszczególnych fabryk opracowali Ryszard Bonisławski i Maciej Janik. Współwydawcami albumu są Archiwum Państwowe w Łodzi, Muzeum Miasta Łodzi i Urząd Miasta Łodzi. /PS 09.03.2010/ Międzynarodowe warsztaty dotyczące zbiorów kartograficznych w Wiedniu W dniach 22-24.02.2010 kustosz Adam Lajdenfrost uczestniczył w 5th International Workshop on Digital Approaches in Cartographic Heritage w Wiedniu, zorganizowanych przez ICA Commission on Digital Technologies in Cartografic Heritage i Forschungsgruppe Kartographie. W ramach warsztatów przedstawił prezentację "Surveyor Starzynski's Plan in the Lodz Internet Land Information System - InterSIT". Organizatorzy zapewnili możliwość zwiedzenia instytucji przechowujących materiały związane z tematyką warsztatów, np. Globenmuseum i Municipal and Provincial Archives of Vienna. /AL, 05.03.2010/ Znane osoby w naszych dokumentach Od 12 lutego zapraszamy do obejrzenia nowej wirtualnej wystawy. Ekspozycja gromadzi dokumenty z zasobu Archiwum Państwowego w Łodzi związane z życiem 45 znanych osób: publicystów, polityków, wojskowych i twórców kultury. Prezentowane archiwalia to adnotacje urzędowe dotyczące znanych osób lub własnoręcznie przez nie sporządzone dokumenty, a nawet dzieła. Materiały zostały uszeregowane według dat urodzenia prezentowanych postaci. Obok wizerunków akt dodane zostały krótkie noty biograficzne. /PS 12.02.2010/ Europa według Auschwitz - Litzmannstadt Ghetto "Europa według Auschwitz - Litzmannstadt Ghetto" to nowa publikacja wydana przez Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau. Została ona opracowana przez Instytut Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego, Laboratorium Reportażu i Archiwum Państwowe w Łodzi. Jak napisał we wstępie autor - Marek Miller: "Europa wg Auschwitz" to Kronika-Reportaż oparta na relacjach i zeznaniach bezpośrednich uczestników wydarzeń - katów, ofiar i świadków. Pragniemy zrekonstruować rzeczywistość obozu, rzeczywistość złożoną ze scen i słów, które wówczas padły". Z kolei starszy kustosz APŁ Julian Baranowski, autor przedmowy i komentarza historycznego (którego pamięci publikacja jest dedykowana), ocenił że: "Niniejsze wydawnictwo stanowi "żywą" monografię getta łódzkiego napisaną przez samych mieszkańców tej dzielnicy. (...) Posłużenie się tak licznymi świadectwami powoduje, że wiele faktów ukazywanych jest w innym świetle i z różnych punktów widzenia. Ten wielogłos uatrakcyjnia i wzbogaca obraz wydarzeń. Powoduje, że książkę czyta się znakomicie, co w obecnych czasach przy niemal zaniku czytelnictwa, stanowi o jej atrakcyjności." /PS 03.02.2010/ Powołanie członków Rady Archiwalnej 27 stycznia Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Bogdan Zdrojewski wręczył nominacje nowym członkom Rady Archiwalnej w kadencji 2010-2013. Wśród powołanych jest dyrektor Archiwum Państwowego w Łodzi Piotr Zawilski. Rada Archiwalna jest organem doradczym i opiniodawczym przy Naczelnym Dyrektorze Archiwów Państwowych. Pełen skład Rady Archiwalnej - informacja Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego /PS 01.02.2010/ Nowy numer Rocznika Łódzkiego Ukazał się 56. tom Rocznika Łódzkiego, czasopisma wydawanego przez Polskie Towarzystwo Historyczne w Łodzi oraz Archiwum Państwowe w Łodzi. W Roczniku opublikowana została m.in. druga część artykułu kustosza z APŁ Adam Lajdenfrosta, zatytułowana: Starodruki z Archiwum Państwowego w Łodzi. Katalog cz. II". Pierwsza część Katalogu, wraz z zasadami opisu poszczególnych pozycji, została zamieszczona w 49. tomie Rocznika. W części II opisane zostały pozycje o sygnaturach 130-220. Artykuł zawiera ponadto konkordancję numerów katalogowych oraz skorowidze: nazwisk autorów, nazwisk wydawców i nakładców, starodruków w układzie alfabetycznym pierwszych wyrazów tytułów, miejsc wydania i proweniencji. W numerze przybliżone zostały także sylwetki zmarłych w 2009 r.: Alojzy Łyszkowskiej-Żebrowskiej, wieloletniej pracownicy Archiwum Państwowego w Łodzi (wspomnienie Andrzeja Drakoniewicza) oraz Marii Róży Wisińskiej-Kluby - kierownika Oddziału Zamiejscowego APŁ w Sieradzu (wspomnienie i bibliografię publikacji opracowali Jerzy Kowalski i Alicja Szymczak). /PS 12.01.2010/ Publikacja Inwentarza akt Przełożonego Starszeństwa Żydów w Getcie Łódzkim Archiwum Państwowe w Łodzi wydało drukiem Inwentarz akt Przełożonego Starszeństwa Żydów w Getcie Łódzkim z lat 1939-1944. Archiwalia te są obecnie jednym z najczęściej udostępnianych zespołów. Bibliografia prac naukowych dotyczących łódzkiego getta, opartych na tych materiałach, liczy ponad 300 pozycji. Na ich podstawie przygotowano również wiele wystaw, filmów dokumentalnych, programów telewizyjnych i stron internetowych. Dokumenty PSŻ stale są także wykorzystywane w prywatnych kwerendach genealogicznych. Wydawnictwo oparto na dotychczasowym inwentarzu autorstwa Bolesława Pełki. Współcześnie został on wzbogacony o rys historyczny Litzmannstadt-Getto opracowany przez Juliana Baranowskiego oraz elementy opisu technicznego akt, numery mikrofilmów, indeksy odnoszące się do tytułów jednostek archiwalnych i konkordancję sygnatur zestawione przez Piotra Strembskiego. /PS 05.01.2010/
© 2010 Archiwum Państwowe w Łodzi | | Administrator